معرفی سازمان

  • تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۵/۱۸
  • دسته بندی : خدمات
  • نظرات : 0

دهدشت (بویر احمدی گرمسیر) شهری است در استان کهگیلویه و بویراحمد که مربوط به دوره صفوی است . مردم این شهر از ایلات اصیل و ریشه دار کهگیلویه و بویر احمدی هستند. بافت قدیم این شهر در تاریخ ۲۷ مرداد ۱۳۶۴ با شمارهٔ ثبت ۱۶۸۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

دهدشت در قدیم پارسوماش، الیماییس یکی از شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد و در قسمت گرمسیری استان واقع شده‌است و تابستان‌هایی گرم و زمستان‌هایی معتدل دارد. قدمت بافت تاریخی دهدشت معروف به «شهر قدیم دهدشت» به دوران ساسانی می‌رسد. این شهر در دوره ساسانیان توسط پسر اردشیر اول ساخته شده و در آن دوران به نام بلاد شاپور شهرت داشت؛ در دوره‌های پسین نیز رونق داشت اما شروع پی ریزی شهر کنونی دهدشت را پس از دوره مغولان و به عبارتی از اواخر تیموریان و پس از آن جستجو می‌کنند، ولی بافت قدیم دهدشت را که بخش‌هایی از آن بر جای مانده‌است، منسوب به دوره صفوی می‌دانند. بافت قدیم دهدشت که ۳۵هکتار وسعت دارد در سال ۱۳۶۴در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است.

شهر دهدشت همچون تصویری که به دونیمه تقسیم شده‌است دو بخش بافت قدیمی و جدید دارد. بافت نوین که در دهه ۴۰ شمسی پایه‌گذاری شده‌است، ساختمان‌هایی با مصالحی همچون آجر، بتن و فوم دارد و بافت قدیم که چند صد سال تاریخ را در خود جای داده، بیشتر با مصالح گچی و ساروج ساخته شده‌است.

دهدشت ازدو جز ده و دشت گرفته شده‌است که به معنی دهی/روستایی /در دشتی است این معنی به خاطر وسعت زیاد دهدشت است.

این شهر مرکز شهرستان کهگیلویه است و جمعیت آن ۱۵۰٬۰۰۰ نفر است. مردم دهدشت به زبان لری بویراحمدی صحبت می‌کنند.

«گیلویه» پسر «مهرگان» سردار ایرانی از بزرگ زادگان در جنوب (کهگیلویه بویراحمد و ممسنی کنونی) در اواخر قرن دوم هجری عیله حاکم دست نشانده عباسیان به پا خاسته و او را مقتول می‌سازد. این مهم همزمان با قیام عمومی مزدکیان (خرم دینان) در نقاط مختلف ایران بوده‌است. گروهی از مزدکیان از مناطق مرکزی ایران به وی پناه آورده یا شاید متحد می‌شوند. هم‌اکنون روستای «مزدک» در نزدیکی شهر یاسوج به همین نام بر جای مانده‌است. برخی نشانه‌ها حاکی از مراودات و هماهنگی‌هایی بین او و بابک در آذربایجان است. گیلویه چنان برای مردم سرخورده از تحقیر و تهدید اعراب، مهم و قیامش بارز بوده‌است که کوهستانهای مرکز قیام و حکومت وی به نام وی مانده و تا کنون نیز به نام «کوه گیلویه» خوانده می‌شود. همچنین در منطقه دشمن زیاری ممسنی روستایی به نام «گیلومهر» به یاد «گیلویه مهرگان» همچنان به همین نام وجود دارد. گیلویه چند سال خود مختار از حکومت خلیفه وقت هارون بوده تا اینکه در نبردی با سپاه اعزامی از همدان و لرستان که تحت سیطره خاندان ابودلف عرب بوده کشته می‌شود. خبر کشته شدن گیلویه چنان مهم بود که در وصف آن شعر سروده شد و سر او نقره اندود بر سر نیزه جلوی سپاه حاکم عرب قرار می‌گیرد. قریب هشتاد سال بعد یعقوب لیث با شکست قوای عباسی در فارس سر او را از نیزه پایین آورده و با احترام دفن می‌کند. گیلویه از اولین سرداران ایرانی است که خود را از زیر یوغ عباسیان بیرون می‌کشد اما متأسفانه علی‌رغم ماندگاری نامش در جغرافیای کنونی کهگیلویه بویراحمد کمتر فردی حتی از اهالی تاریخ نام او را شنیده‌است.

  نظرات